Sam umiarkowany stopień niepełnosprawności nie daje automatycznie prawa do karty parkingowej. Liczą się również symbol przyczyny niepełnosprawności, znaczne ograniczenie samodzielnego poruszania się oraz odpowiednie wskazanie w orzeczeniu. Poniżej wyjaśniam, komu przysługuje karta, jak złożyć wniosek, ile to kosztuje i czy karta zapewnia bezpłatne parkowanie.
Najważniejsze zasady dotyczące karty parkingowej przy umiarkowanym stopniu
- Umiarkowany stopień sam w sobie nie wystarcza do uzyskania karty.
- Potrzebne jest znaczne ograniczenie możliwości samodzielnego poruszania się.
- Znaczenie mają symbole 04-O, 05-R, 07-S lub 10-N.
- Wniosek składa się osobiście w powiatowym albo miejskim zespole do spraw orzekania o niepełnosprawności.
- Wydanie karty kosztuje 21 zł, a procedura trwa do 30 dni.
Umiarkowany stopień nie wystarcza bez dodatkowego wskazania
Przy umiarkowanym stopniu niepełnosprawności karta parkingowa przysługuje tylko wtedy, gdy osoba ma znacznie ograniczone możliwości samodzielnego poruszania się i spełnia dodatkowy warunek dotyczący przyczyny niepełnosprawności. W orzeczeniu musi znaleźć się także wskazanie uprawniające do uzyskania karty.
| Symbol | Przyczyna niepełnosprawności | Co ma znaczenie w praktyce |
|---|---|---|
| 04-O | Choroby narządu wzroku | Problemy z bezpiecznym samodzielnym przemieszczaniem się, orientacją lub pokonywaniem trasy. |
| 05-R | Upośledzenie narządu ruchu | Znaczne trudności w chodzeniu, staniu, pokonywaniu schodów albo korzystaniu z powierzchni bez pomocy. |
| 07-S | Choroby układu oddechowego i krążenia | Ograniczenie musi realnie wpływać na możliwość samodzielnego poruszania się. |
| 10-N | Choroby neurologiczne | Znaczenie mogą mieć zaburzenia równowagi, koordynacji, siły mięśniowej lub chodu. |
Sam symbol nie przesądza o wyniku. Osoba z kodem 05-R może nie otrzymać karty, jeśli zespół nie stwierdzi znacznego ograniczenia poruszania się. Z drugiej strony przy symbolu 07-S decydujące jest to, czy choroba układu oddechowego lub krążenia rzeczywiście utrudnia samodzielne przemieszczanie się.
W mojej ocenie najczęstszy błąd polega na utożsamianiu umiarkowanego stopnia z automatycznym prawem do parkowania na kopercie. Stopień niepełnosprawności i karta parkingowa to dwa odrębne uprawnienia, choć wynikają z tego samego orzeczenia.
Jak ocenia się ograniczenie samodzielnego poruszania się
Zespół orzekający nie powinien patrzeć wyłącznie na nazwę choroby. Ocenia przede wszystkim to, jak stan zdrowia wpływa na codzienne funkcjonowanie. Znaczenie może mieć między innymi możliwość przejścia krótkiego dystansu, utrzymania równowagi, wejścia po schodach czy poruszania się bez pomocy drugiej osoby.
Jako orientacyjne przykłady znacznych ograniczeń wskazuje się trudności z przejściem po płaskiej powierzchni na dystansie około 100 metrów, poruszanie się na odcinku do około 50 metrów z pomocą sprzętu lub drugiej osoby, a także poważne problemy z wchodzeniem i schodzeniem po schodach. Nie są to jednak sztywne normy, które automatycznie przesądzają o przyznaniu karty.
Przeczytaj również: Mandat za parkowanie na miejscu dla niepełnosprawnych - Kiedy 800 zł?
Co przygotować przed oceną
Jeżeli stan zdrowia zmienia się zależnie od dnia, dobrze jest zebrać dokumentację pokazującą rzeczywiste ograniczenia. Pomocne mogą być wypisy ze szpitala, wyniki badań, opinie specjalistów, informacje o korzystaniu z kul, balkonika lub wózka oraz opis trudności w codziennym przemieszczaniu się.
Nie chodzi o przedstawianie samej listy rozpoznań. Najlepiej konkretnie opisać, jak długo można chodzić, czego nie da się wykonać bez pomocy i co dzieje się po wysiłku. Takie informacje są zwykle bardziej użyteczne niż ogólne stwierdzenie, że choroba utrudnia poruszanie się.
Wniosek o kartę parkingową krok po kroku
Wniosek składa się w powiatowym albo miejskim zespole do spraw orzekania o niepełnosprawności. Osoba z niepełnosprawnością co do zasady robi to osobiście. Wyjątki dotyczą między innymi osób małoletnich oraz osób reprezentowanych przez opiekuna lub kuratora.
- Sprawdź, czy prawomocne orzeczenie zawiera wskazanie do karty parkingowej.
- Przygotuj wniosek, oryginał orzeczenia do wglądu oraz aktualne zdjęcie.
- Wykonaj zdjęcie o wymiarach 35 × 45 mm.
- Opłać wydanie karty w wysokości 21 zł.
- Złóż dokumenty osobiście w odpowiednim zespole.
- Odbierz kartę po otrzymaniu informacji o terminie.
Wniosek podpisuje się w obecności urzędnika, dlatego nie należy podpisywać go wcześniej w domu. Jeżeli dokumenty mają braki, urząd może wezwać do ich uzupełnienia. Na reakcję pozostaje zwykle 7 dni od doręczenia wezwania.
Na rozpatrzenie sprawy trzeba czekać do 30 dni kalendarzowych. Karta jest ważna do końca okresu, na jaki wydano orzeczenie, ale nie dłużej niż przez 5 lat. Przy orzeczeniu bezterminowym również nie należy zakładać bezterminowej ważności karty.
Karta daje ułatwienia, ale nie zwalnia z każdej opłaty
Karta pozwala korzystać z miejsc oznaczonych dla osób z niepełnosprawnościami, czyli tak zwanych kopert. Może też umożliwiać niestosowanie się do niektórych zakazów ruchu i postoju, ale tylko w granicach określonych przepisami i przy zachowaniu szczególnej ostrożności.
To dokument przypisany do osoby, a nie do samochodu. Można z niego korzystać w pojeździe, którym osoba uprawniona podróżuje, także gdy samochód prowadzi członek rodziny lub opiekun. Karta nie może natomiast służyć do zajmowania koperty, gdy uprawnionej osoby nie ma w pojeździe.
Bezpłatne parkowanie w strefie płatnego parkowania nie jest zagwarantowane w całej Polsce. Zasady ustala lokalnie rada gminy lub miasta, dlatego w jednym miejscu karta może oznaczać zwolnienie z opłat, a w innym potrzebny będzie dodatkowy identyfikator albo abonament.
Nie jest to także refundacja kosztów samochodu, paliwa, przejazdów ani prywatnych parkingów. Opłata 21 zł dotyczy wydania karty, natomiast ewentualne ulgi za postój wynikają z lokalnych przepisów. Przed wyjazdem do innego miasta najlepiej sprawdzić zasady obowiązujące w konkretnej strefie.
Co zrobić, gdy orzeczenie nie zawiera wskazania
Jeżeli umiarkowany stopień jest wpisany do orzeczenia, ale brakuje wskazania do karty parkingowej, sam wniosek o wydanie karty nie wystarczy. W takiej sytuacji trzeba skorzystać z procedury dotyczącej orzeczenia, a nie próbować uzyskać dokument wyłącznie na podstawie symbolu choroby.
Przed złożeniem odwołania lub wniosku o ponowne rozpatrzenie warto dokładnie sprawdzić, czy problem dotyczy symbolu, opisu funkcjonowania, czy samego wskazania. Symbol 04-O, 05-R, 07-S albo 10-N jest tylko jednym z warunków. Bez potwierdzenia znacznego ograniczenia samodzielnego poruszania się karta nadal może nie zostać przyznana.
Odmowa wydania samej karty parkingowej nie jest tym samym co odmowa ustalenia stopnia niepełnosprawności. To rozróżnienie ma znaczenie, bo karta potwierdza konkretne uprawnienia drogowe, a nie ogólny zakres wszystkich ulg i świadczeń.
Najważniejsze jest wskazanie w orzeczeniu, nie sam umiarkowany stopień
Przy umiarkowanym stopniu niepełnosprawności trzeba sprawdzić trzy elementy: właściwy symbol przyczyny, znaczne ograniczenie samodzielnego poruszania się oraz wyraźne wskazanie do karty. Dopiero ich łączne spełnienie daje realną podstawę do złożenia wniosku.
Jeśli wszystkie warunki są spełnione, przygotowanie dokumentów jest proste, a koszt wynosi 21 zł. Trzeba jednak pamiętać, że karta ułatwia parkowanie, lecz nie gwarantuje bezpłatnego postoju w każdej gminie i zawsze powinna być używana wyłącznie wtedy, gdy osoba uprawniona faktycznie podróżuje pojazdem.
